HÌNH TƯỢNG LONG MÃ TRONG NĂM BÍNH NGỌ
Dấu thiêng mở lối
Bước vào năm Bính Ngọ 2026, khi thời gian gọi tên con ngựa trong vòng quay 12 con giáp, người dân Huế lại tự hào nhớ về một hình tượng vừa quen vừa linh thiêng: long mã – ngựa hóa rồng.
Trong truyền thuyết phương Đông, long mã là sự kết hợp của những phẩm chất ưu tú nhất: dáng vóc của ngựa, khí chất của rồng, linh ứng của lân. Người xưa cũng đặc biệt tin rằng mỗi khi long mã xuất hiện, đó là điềm báo cho một thời kỳ thịnh trị, cho sự ra đời của minh quân hay bậc hiền triết.
Trong quan niệm Á Đông, long mã cũng là sự hóa thân đặc biệt của kỳ lân – một trong tứ linh long, lân, quy, phụng. Nó biểu trưng cho sự cao quý, thông tuệ, trường tồn và phúc lành.
Tương truyền dưới thời Phục Hy, trên sông Hoàng Hà, một linh vật mình xanh vằn đỏ đã hiện lên, lưng mang theo Hà Đồ, một bức thiên thư được ban xuống để giúp trị quốc. Long mã vì thế không chỉ là linh vật cát tường, mà còn gắn với tri thức, với trật tự của vũ trụ và minh triết của con người.
Và ở Huế, long mã không chỉ nằm trong sách vở.
Người dân Cố đô đã đưa long mã vào đời sống kiến trúc như một biểu tượng quen thuộc. Từ hoàng cung triều Nguyễn đến đình làng, nhà thờ họ, từ cổng cung môn đến miếu môn, long mã hiện diện như một linh vật bảo hộ. Đặc biệt, trên những bức bình phong, hình ảnh long mã xuất hiện nhiều hơn cả. Người Huế dựng bình phong ngay sau cổng nhà để chắn gió dữ, ngăn uế khí, giữ lại sự ấm áp và an yên cho không gian sống.
Nhân dịp kim thời gian điểm đến mốc Bính Ngọ 2026, đây cũng là dịp để nhìn lại hình tượng ngựa trong một tầng nghĩa cao hơn, không chỉ là sự bền bỉ, mà còn là khát vọng hóa rồng; không chỉ là chuyển động, mà còn là minh triết dẫn đường.
Nội dung: Nhật Thi